Vergi incelemelerinde sıklıkla karşılaşılan uyuşmazlıklardan biri, mükelleflerin mal veya hizmet satın aldıkları firmalardan temin ettikleri faturaların sahte olduğunun ileri sürülmesidir. Bu durumda mükellefler, fatura bedelini banka aracılığıyla ödediklerini belirterek işlemin gerçek olduğunu savunmaktadır.
Peki, sahte olduğu iddia edilen bir faturanın bedelinin banka yoluyla ödenmesi, faturanın gerçekliğini kanıtlamak için yeterli midir?
Sahte Fatura Bedelinin Bankadan Ödenmesi Faturanın Gerçek Olduğunu Kanıtlar mı?
Hayır. Fatura bedelinin banka aracılığıyla ödenmesi, ticari işlemin gerçekliğini destekleyen önemli bir delil olmakla birlikte tek başına faturanın gerçek olduğunu kanıtlamaz.
Vergi incelemelerinde esas olan, ödemenin hangi yöntemle gerçekleştirildiğinden ziyade, faturaya konu mal veya hizmetin gerçekten alınıp alınmadığının tespit edilmesidir.
Dolayısıyla banka dekontlarının bulunması, sahte fatura iddiasını kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte vergi idaresi de yalnızca faturayı düzenleyen firma hakkındaki olumsuz tespitlere dayanarak her faturanın sahte olduğu sonucuna ulaşamaz.
Sahte Fatura İncelemesinde Hangi Belgeler Önemlidir?
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3/B maddesi uyarınca vergilendirmede vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek mahiyeti esastır.
Bu nedenle faturanın gerçekliğinin değerlendirilmesinde;
- Banka dekontları ve ödeme kayıtları,
- Sevk ve taşıma irsaliyeleri,
- Mal teslim tutanakları,
- Depo ve stok kayıtları,
- Malın üretimde kullanıldığını veya satıldığını gösteren belgeler,
- Ticari sözleşmeler ve yazışmalar
gibi deliller önem taşımaktadır.
Bu belgeler, faturada belirtilen ticari işlemin fiilen gerçekleştiğini ortaya koymak bakımından birlikte değerlendirilmelidir.
Vergi İdaresi Sahte Fatura İddiasını Nasıl İspatlamalıdır?
Vergi idaresinin sahte fatura iddiası, somut ve hukuken yeterli tespitlere dayanmalıdır.
Bu kapsamda, faturayı düzenleyen firmanın gerçek ticari faaliyetinin bulunup bulunmadığı, mal veya hizmet tesliminin gerçekleşip gerçekleşmediği ve banka aracılığıyla yapılan ödemelerin mahiyeti araştırılabilir.
Özellikle banka yoluyla gönderilen paranın kısa süre içerisinde geri çekilmesi veya alıcıya iade edilmesi gibi işlemler, diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gereken önemli hususlardır.
Ancak yalnızca faturayı düzenleyen firma hakkında olumsuz vergi tekniği raporu bulunması, faturayı kullanan mükellefin gerçekleştirdiği her işlemin sahte olduğunu tek başına kanıtlamaz.
Sahte Fatura Kullanmanın Hukuki Sonuçları Nelerdir?
Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesinde sahte belge, gerçek bir işlem veya durum bulunmadığı hâlde bunlar varmış gibi düzenlenen belge olarak tanımlanmıştır.
Sahte fatura kullanıldığı iddiası sonucunda, somut olayın özelliklerine göre KDV indirimlerinin reddedilmesi, vergi tarhiyatı ve vergi ziyaı cezası gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.
Ayrıca sahte belge kullanma fiilinin ceza hukuku bakımından gerekli unsurlarının oluşması hâlinde VUK 359 kapsamında cezai sorumluluk da gündeme gelebilir. Ancak vergi tarhiyatı yapılması, tek başına ceza hukuku bakımından suçun bütün unsurlarının gerçekleştiği anlamına gelmez.
Sonuç
Sahte fatura bedelinin banka yoluyla ödenmesi, faturanın gerçek olduğunu tek başına kanıtlamaz. Bununla birlikte banka ödemeleri, ticari işlemin gerçekliğini ortaya koyabilecek önemli deliller arasındadır.
Sahte fatura iddiasıyla gerçekleştirilen vergi incelemelerinde, hem mükellefin sunduğu belgelerin hem de vergi idaresinin yaptığı tespitlerin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.
Vergilendirmede belirleyici olan, işlemin yalnızca şekli değil, gerçek ekonomik ve ticari mahiyetidir.
