Vergi Usul Kanunu’nun 359. maddesi kapsamında düzenlenen sahte belge ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge suçları, hem ağır vergi cezalarına hem de hapis cezasına neden olabilmektedir.
Bu nedenle, sahte veya yanıltıcı belge kullandığı iddia edilen mükelleflerin haklarını bilmeleri ve süreci doğru yönetmeleri büyük önem taşımaktadır.
Muhteviyatı İtibarıyla Yanıltıcı Belge Nedir?
Muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge, gerçek bir ticari işlem veya hizmet bulunmasına rağmen, faturada yer alan miktar, bedel veya taraf bilgilerinin gerçeğe aykırı olarak düzenlenmesidir.
Bu fiil, Vergi Usul Kanunu’nun 359/a maddesi kapsamında değerlendirilmektedir.
Cezası Nedir?
- Vergi ziyaı nedeniyle ziyaa uğratılan verginin 3 katı vergi ziyaı cezası,
- Gecikme faizi,
- Açılacak kamu davasında 18 aydan 5 yıla kadar hapis cezası uygulanabilmektedir.
Sahte Belge (Sahte Fatura) Nedir?
Sahte belge, gerçekte hiçbir mal teslimi veya hizmet ifası bulunmadığı halde düzenlenen faturadır.
Vergi Usul Kanunu’nun 359/b maddesi kapsamında değerlendirilmektedir.
Cezası Nedir?
Sahte begeyi düzenleyen ve kullanan kişiler hakkında;
- Ziyaa uğratılan verginin 3 katı vergi ziyaı cezası,
- Gecikme faizi,
- 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası uygulanabilmektedir.
Pişmanlık Hükümlerinden Yararlanılabilir Mi?
Evet.
Vergi incelemesi veya ihbar başlamadan önce sahte ya da muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeyi kayıtlarından çıkararak düzeltme beyannamesi veren mükellefler hakkında pişmanlık hükümleri uygulanabilir.
Bu durumda hapis cezası riski tamamen ortadan kalkabilmektedir.
Etkin Pişmanlık Hükümleri Nelerdir?
Vergi ziyaına neden olunan tutarın;
- tamamı,
- gecikme faizi,
- gecikme zammı,
- kesilen cezaların yarısı
ödendiğinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanılması mümkündür.
Ceza indirimi;
- Soruşturma aşamasında (henüz dava açılmadan önce) 1/2 oranında,
- Kovuşturma aşamasında (dava açıldıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce) ise 1/3 oranında uygulanmaktadır.
Şirketlerde Hapis Cezasına Muhatap Olan Kimdir?
Hapis cezası şirket tüzel kişiliğine verilmez.
Sorumluluk, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgeyi düzenleyen ya da kullanan; şirket müdürüne, yönetim kurulu üyesine, kanuni temsilciye aittir.
Sonuç
Sahte veya yanıltıcı belge iddialarında her dosya kendi özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Pişmanlık ve etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma imkânı ile ceza sorumluluğunun kapsamı somut olaya göre değişebilmektedir. Bu nedenle sürecin hukuki destek alınarak yürütülmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.
