İşyeri Kira Bedelinin Düşük Gösterilmesi Nedeniyle Vergi Cezası Kesilebilir mi?
İşyeri kira bedelinin gerçekte ödenenden düşük gösterildiği iddiası, işletmeler açısından cezalı gelir vergisi stopajı tarhiyatına neden olabilmektedir. Ancak vergi idaresinin yalnızca bir ihbara veya çevredeki taşınmazların kira bedellerine dayanarak vergi cezası uygulaması her durumda hukuka uygun değildir.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 09.06.2021 tarihli, E.2019/1400, K.2021/858 sayılı kararı, işyeri kira bedelinin düşük gösterildiği iddiasıyla yapılan cezalı tarhiyatlarda somut tespit ve hukuka uygun araştırmanın önemini ortaya koymaktadır.
İşyeri Kira Bedelinin Düşük Gösterildiği İddiasıyla Vergi Cezası Kesilirse Ne Yapılabilir?
Soru: Kiraladığımız işyeri için ödediğimiz kira bedelinin düşük gösterildiği yönünde yapılan ihbar sonucunda adımıza cezalı gelir vergisi stopajı tarh edildi. Bu vergi cezasına karşı ne yapabiliriz?
Cevap: Vergi idaresi tarafından gerçekleştirilen cezalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa, kanuni şartlar çerçevesinde vergi mahkemesinde iptal davası açılabilir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 3. maddesi uyarınca vergilendirmede vergiyi doğuran olayın ve bu olaya ilişkin işlemlerin gerçek mahiyeti esastır.
Bu nedenle kira bedelinin düşük gösterildiği iddiasının yalnızca ihbara dayanması yeterli değildir. Vergi idaresinin iddiasını hukuken geçerli deliller ve somut tespitlerle desteklemesi gerekir.
Emsal Kira Bedeli Araştırılmadan Vergi Tarhiyatı Yapılabilir mi?
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 73. maddesinde emsal kira bedeli esası düzenlenmiştir.
Ancak işyerinin bulunduğu bölgedeki diğer taşınmazların daha yüksek bedellerle kiralanması, tek başına mükellefin kayıt dışı kira ödemesi yaptığını kanıtlamaz.
Taşınmazların büyüklüğü, konumu, fiziki özellikleri ve kullanım koşulları kira bedellerini etkileyebilir.
Bu nedenle emsal kira bedelinin hukuka uygun şekilde araştırılması ve beyan edilen kira bedelinden daha yüksek bir ödeme yapıldığı iddiasının somut bulgularla değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
Danıştayın İşyeri Kira Stopajına İlişkin Emsal Kararı
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 09.06.2021 tarihli, E.2019/1400, K.2021/858 sayılı kararında, işyeri kira bedellerinin düşük gösterildiği iddiasıyla gerçekleştirilen cezalı gelir vergisi stopajı tarhiyatı incelenmiştir.
Kararda;
- Emsal kira bedelinin tespitine yönelik gerekli araştırmanın yapılmadığı,
- Mükellefin kiraya verene beyan edilenden daha yüksek kira ödediğinin somut olarak belirlenmediği,
- İhbar dilekçesi ekindeki kira sözleşmelerinin ve başka bir taşınmaza ilişkin belgelerin yeterli araştırma yapılmaksızın emsal kabul edildiği
tespit edilmiştir.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, bu gerekçelerle vergi ve cezaların kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararını sonucu itibarıyla hukuka uygun bulmuştur.
İşyeri Kira Stopajı Vergi Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
Kira bedelinin düşük gösterildiği gerekçesiyle cezalı vergi tarhiyatına muhatap olan mükellefler, vergi inceleme raporunu, kira sözleşmelerini, ödeme kayıtlarını ve tarhiyatın dayanaklarını değerlendirmelidir.
Vergi mahkemesinde dava açma süresi, genel kural olarak ilgili işlemin tebliğini izleyen günden itibaren 30 gündür. Ancak başvurulabilecek idari yollar ve özel hükümler somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sonuç: Yalnızca İhbara Dayalı Vergi Cezasına Karşı Dava Açılabilir
İşyeri kira bedelinin düşük gösterildiği iddiasıyla yapılan cezalı vergi tarhiyatlarında, vergilendirmeye esas alınan olayın gerçek mahiyetinin araştırılması gerekir.
Kayıt dışı kira ödemesi yapıldığına ilişkin somut tespit bulunmadan ve gerekli emsal kira araştırması gerçekleştirilmeden yapılan cezalı tarhiyatlar hukuka aykırılık oluşturabilir.
Bu tür vergi uyuşmazlıklarında, tarhiyatın dayanaklarının incelenmesi ve yasal başvuru sürelerinin kaçırılmaması önem taşımaktadır.
Yeşiltepe Hukuk & Danışmanlık, İskenderun ve Hatay başta olmak üzere vergi hukuku, vergi cezaları ve vergi davaları alanlarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Emsal Karar: Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 09.06.2021, E.2019/1400, K.2021/858.
