Vergi idaresi tarafından yapılan bir tarhiyat nedeniyle ödenen verginin, daha sonra mahkeme kararıyla hukuka aykırı olduğunun kesinleşmesi halinde, mükellefe yalnızca ödediği verginin iade edilmesi yeterli değildir. Haksız veya yersiz tahsil edilen vergi nedeniyle faiz talep edilmesi de mümkündür.
Mahkeme Kararıyla İade Edilen Vergide Faiz Hakkı
Vergi incelemesi sonucunda bir mükellef adına vergi ve vergi ziyaı cezası tarh edilebilir. Vergi mahkemesinin tarhiyatı kısmen onaması üzerine mükellef, onanan tutarı ödeyerek karara karşı istinaf yoluna başvurabilir.
Bölge İdare Mahkemesinin daha sonra tarhiyatın tamamını kaldırması ve kararın kesinleşmesi durumunda ise mükelleften tahsil edilen tutarın hukuki dayanağı ortadan kalkar. Bu durumda haksız tahsil edilen verginin mükellefe iade edilmesi gerekir.
Ancak verginin iade edilmesi, her durumda mükellefin uğradığı kaybı tamamen gidermeyebilir. Çünkü mükellef, ödediği tutardan tahsil tarihi ile iade tarihi arasında belirli bir süre mahrum kalmıştır.
Haksız Tahsil Edilen Vergi İçin Faiz İstenebilir
Vergi idaresi, haksız ve yersiz olarak tahsil ettiği vergiyi şartların oluşması halinde faiziyle birlikte iade etmek durumundadır.
Dolayısıyla vergi aslı iade edilmiş olmasına rağmen faiz ödenmemişse, mükellef faiz alacağının ödenmesini ayrıca talep edebilir.
Bu kapsamda, verginin tahsil edildiği tarih ile mükellefe iade edildiği tarih arasında geçen süre için tecil faizi oranında hesaplanacak faizin ödenmesi istenebilir.
Faiz Ödenmezse Ne Yapılabilir?
Vergi idaresinin yalnızca ana parayı iade etmesi ve buna ilişkin faizi ödememesi halinde mükellef, düzeltme ve şikâyet yoluna başvurarak faiz talebinde bulunabilir.
Başvurunun reddedilmesi veya talebin karşılanmaması halinde ise uyuşmazlık vergi yargısına taşınabilir ve haksız tahsil edilen tutar nedeniyle oluşan faiz alacağının ödenmesi dava yoluyla talep edilebilir.
Nitekim Vergi Dava Daireleri Kurulunun K.2022/4 sayılı kararı da haksız veya yersiz tahsil edilen vergilerin iadesinde faiz talebi bakımından önem taşımaktadır.
Sonuç
Mahkeme kararı sonucunda hukuka aykırı olduğu kesinleşen bir verginin mükellefe iade edilmiş olması, mükellefin faiz talep etmesine engel değildir.
Haksız tahsil edilen verginin yalnızca ana parasının iade edildiği durumlarda, tahsil tarihi ile iade tarihi arasındaki dönem için faiz talep edilmesi mümkündür. Vergi idaresinin faiz talebini karşılamaması halinde ise düzeltme ve şikâyet sürecinin ardından dava yoluna başvurulabilir.
Her somut olayda ödeme, iade ve başvuru tarihleri ile yargılama süreci farklılık gösterebileceğinden, faiz talebinin süresi ve izlenecek hukuki yol ayrıca değerlendirilmelidir.
