İşletmelerin faaliyetleri sırasında müşterilere ait araçlarda meydana gelen zararlar nedeniyle ödenen bedellerin kurum kazancından gider olarak indirilip indirilemeyeceği, zararın ortaya çıkış nedenine göre değerlendirilir.
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca kurumlar vergisi, bir hesap döneminde elde edilen safi kurum kazancı üzerinden hesaplanır. Safi kurum kazancının tespitinde ise Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazanca ilişkin hükümleri uygulanır.
Gelir Vergisi Kanunu’nun 40/3. maddesine göre, işle ilgili olmak şartıyla sözleşmeye, mahkeme kararına veya kanun emrine dayanılarak ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar gider olarak indirilebilir.
Bununla birlikte, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 11. maddesi kapsamında, kurumun kendisinin, ortaklarının, yöneticilerinin veya çalışanlarının kusurundan kaynaklanan bazı tazminat ödemelerinin kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilmesi söz konusu olabilir.
Örneğin, bir akaryakıt istasyonundaki logar kapağının yerinden çıkması nedeniyle müşterinin aracında hasar meydana gelmesi, işletmenin ticari faaliyetinin olağan bir sonucu olarak değil, ihmal ve özensizlikten kaynaklanan bir zarar olarak değerlendirilmektedir.
Bu nedenle, müşterinin aracında meydana gelen hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından işletmeye fatura edilen tutarın kurum kazancından gider olarak indirilmesi mümkün değildir.
Sonuç olarak, müşteriye veya sigorta şirketine yapılan her tazminat ödemesi doğrudan gider olarak kabul edilmez. Zararın işletmenin faaliyetiyle ilgisi ve meydana gelme nedeni, ödemenin vergi matrahından indirilip indirilemeyeceğinin belirlenmesinde önem taşır.
Hukuki Dayanak: 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu m.6 ve m.11; 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.40/3.
Kaynak: İstanbul Defterdarlığı Özelgesi.
