Vergi incelemesi kapsamında, Vergi Müfettişi’nin talebi ve Sulh Ceza Hâkimliği’nin kararıyla işyerinde arama yapılabilir. Arama sırasında vergilendirmeyle ilgili ele geçirilen her türlü bilgi, belge ve kayıt, vergi incelemesinde delil olarak kullanılabilir. Bu nedenle, yasal defterler dışında tutulan el defterlerinin vergilendirmeye esas alınması tek başına hukuka aykırı değildir.
Ancak vergi idaresi, bu kayıtları değerlendirirken yalnızca mükellefin aleyhine olan tespitleri değil, lehine olan hususları da dikkate almak zorundadır.
Örneğin adınıza düzenlenen vergi inceleme raporu incelendiğinde; el defterindeki kâr ve zarar henelerinin dikkate alındığı, masrafların ise dikkate alınmadığı ve neden dikkate alınmadığının açıklanmadığı görülmektedir. Bu durum, tarhiyatın eksik incelemeye dayalı olduğunu göstermekte olup, tarhiyatı yargı’ya taşımak faydalı olacaktır.
Bir başka deyişle, aramada ele geçirilen kayıtlar vergi tarhiyatına dayanak olabilir. Ancak mükellehin lehine olan kayıtlar değerlendirilmeden ve masraf kalemlerinin neden dikkate alınmadığı açıklanmadan yapılan tarhiyatlar hukuka aykırı kabul edilebilir ve yargı denetimine konu edilebilir.
Sonuç
İşyerinde yapılan aramada ele geçirilen el defteri tek başına hukuka aykırı bir delil değildir. Ancak bu kayıtlar değerlendirilirken mükellehin lehine olan hususların göz ardı edilmesi, tarhiyatın eksik incelemeye dayanmasına neden olabilir. VDDK K.2026/17 sayılı karar da bu yöndedir.
